Aynı cümleyle istenen iki site aynı iş değildir. “Kurumsal site istiyoruz” diyen bir KOBİ beş sayfalık tanıtım sitesini, bir diğeri ürün kataloğu, teklif formu ve ikinci dili kastediyor olabilir. Ankara’da alınan tekliflerin birbirinden uzak çıkmasının nedeni çoğu zaman ajansın keyfi fiyatı değil, herkesin kafasında başka bir kapsam canlanmasıdır.
Rakamı konuşmadan önce işi üç gruba ayırmak karşılaştırmayı kolaylaştırır.
Kartvizit site, işletmenin ne yaptığını, nerede olduğunu ve nasıl ulaşılacağını anlatır. Anasayfa, hizmetler, hakkımızda ve iletişim çoğu iş için yeter. Hazır bir tema üzerine kurulur, içerik ve fotoğraflar sizden gelir.
Kurumsal site, hizmeti ayrı sayfalarda açar. Ekip, belgeler, sık sorulan sorular ve yazı altyapısı eklenebilir. Tasarım işletmeye göre çizilir, sayfa sayısı ve metin hacmi büyür.
İşlevsel site formdan fazlasını yapar. Randevu, teklif hesaplama, üye alanı, stok görünümü veya ödeme alma bu gruba girer. Burada fiyatı sayfa sayısı kadar, yazılacak ve test edilecek işlev belirler.
Bu üçü aynı bütçede olmaz. Teklif istemeden önce hangisini istediğinizi bir paragrafta yazın.
Ücreti değiştiren kalemler
Teklifteki toplam, altındaki satırların toplamıdır. Satır yoksa rakam karşılaştırılamaz.
Tasarım derinliği. Hazır temada renk, yazı tipi ve bölüm sırası değişir. Özgün tasarımda anasayfa, iç sayfa ve mobil görünüm ayrı çizilir, revizyon turu olur. İkinci yol daha uzun sürer ve daha pahalıdır. Hazır tema kötü değildir; işletmenin rakiplerinden ayrılması gerekmiyorsa işe yarar. Teklifte hangisinin kullanılacağı yazmalıdır.
Sayfa ve metin. Her sayfa yerleşim, metin girişi, görsel ve telefonda kontrol ister. On sayfa ile otuz sayfa aynı iş değildir. Metni siz verirseniz ajans düzenler ve siteye girer. Ajans yazarsa bu ayrı bir satırdır. Kaç sayfanın ve kabaca ne kadar metnin fiyata dahil olduğunu, fazlasının nasıl ücretleneceğini sorun.
Teknik iş. Önbellek, görsel sıkıştırma, form koruması, yedek ve güvenlik güncellemesi ekranda görünmez. Müşteri yavaş açılan sayfayı ve çalışmayan formu görür. Bu kalemler pakete dahil mi, yoksa “site bitti” dendikten sonra mı çıkar, teklifte ayrı durmalıdır.
Bağlantılar. WhatsApp düğmesi kısa bir iştir. Müşteri kaydı, SMS, muhasebe veya pazaryeri eşitlemesi yazılım ve test ister. “Entegrasyon dahil” cümlesi yetmez. Hangi sistem, hangi veri, testin kimde olduğu yazılmalıdır. Kapsamı netleştirmeden fiyat konuşmak tahmindir.
Dil. İkinci dil yalnızca çeviri değildir. Menü, düğme, form ve arama başlıkları her dilde ayrı kontrol edilir. Otomatik çeviri ucuzdur; kurumsal alıcıya gönderilen metinde sırıtır. İnsan çevirisi ve sayfa düzeni ayrı bütçedir. İkinci dili ilk yayından sonraya bırakmak nakit akışını rahatlatır.
Görsel. Stok fotoğraf ucuzdur ve herkesindir. Ürün, mekân veya ekip çekimi ayrı iştir. Çekim ajansa mı, dışarıdan bir fotoğrafçıya mı ait, teklifte görünsün. Güncel çekim ücreti için iki üç fotoğrafçıdan kapsamlı teklif alın; yıl içindeki bantlar değişir.
Yayın sonrası. Alan adı, barındırma, sertifika, yedek ve küçük düzeltmeler ilk yılın içindedir. Teklif yalnızca yapım bedeliyse toplamı eksik hesaplarsınız. Bakımın neleri kapsadığını, aylık mı yıllık mı olduğunu ve sözleşmeyi bırakma koşulunu yazdırın. Güncellenmeyen bir site bir süre açılır, sonra form, eklenti veya güvenlik uyarısı sorun çıkarır. Bakım bedelini ajansın yazılı kapsamından doğrulayın.
Aynı brief, üç farklı rakam
Telefonda beş dakikada anlatılan iş, her ajanda başka siteye dönüşür. Biri hazır tema düşünür, öteki özgün tasarım. Biri metni sizden bekler, öteki yazmayı üstlenir. Biri hız ve temel arama ayarını pakete koyar, öteki ayrıca fiyatlar. Rakamlar ayrışır.
Bunu düzeltmenin yolu aynı ihtiyaç listesini herkese göndermektir:
- Kaç sayfa, hangi sayfalar
- Kaç dil
- Metin ve fotoğraf kimde
- Hangi formlar ve hangi dış sistemler
- Tasarım hazır tema mı, özgün mü
- İlk yıl barındırma ve bakım dahil mi
Gelen teklifleri toplam rakama göre değil, bu satırlara göre yan yana koyun. En düşük toplam, eksik kapsam olabilir. En yüksek toplam, istemediğiniz işleri de içerebilir.
Çalışma biçimi de fiyatı değiştirir. Tek kişi hem tasarımı hem yazılımı üstlenirse birim maliyet düşebilir; aynı kişi hasta olursa veya başka işe gömülürse takvim durur. Ekipte iş bölünür, fiyat yükselir, teslim bir kişiye bağlı kalmaz. İkisi de geçerlidir. Sorulacak şey, sizin ölçeğinizde benzer bir işi daha önce teslim edip etmedikleri ve o işte kimin ne yaptığıdır.
Ödeme planı da toplamı etkiler. Peşin ile vadeli plan aynı olmayabilir. Hangi ödemenin hangi teslimata bağlı olduğunu yazdırın: tasarım onayı, içerik girişi, yayın. Yüzde vermeden “başta bir kısım, yayında kalan” diye konuşulan işler sonra tartışma çıkarır. Vade farkı veya peşin indirimi varsa teklifin üzerinde görünsün.
Revizyon hakkı da satırdır. Kaç tur tasarım düzeltmesi ve kaç tur metin düzeltmesi dahil, fazlası nasıl ücretleniyor? Karar tek kişide toplanmazsa her tur uzar ve uzayan tur ek işe döner. Notları tek yazıda toplayın.
Teklif görüşmesinde sorulacaklar
Her görüşmede aynı soruları sorun ve cevapları teklif metninde arayın.
- Tasarım özgün mü, hazır tema mı? Kaç revizyon hakkı var?
- Kaç sayfa ve ne kadar metin dahil? Fazlası nasıl ücretlenir?
- Hız, temel arama ayarı ve form koruması pakette mi? Bunu nasıl gösterirsiniz?
- Metin ve fotoğraf kimde? Çekim ve yazım ayrı satır mı?
- Hangi bağlantılar var, test kimde, yayından sonra çıkan hata ne kadar süre düzeltilir?
- Bakım neleri kapsar, ücreti nedir, bırakma koşulu nedir?
- Alan adı ve barındırma kimin adına? Panel şifreleri size verilecek mi?
Sahiplik maddesi fiyat kadar önemlidir. Alan adı işletmenin üzerine alınsın, barındırma hesabı sizin e-postanıza bağlı olsun, yönetim paneli şifresi sizde olsun. Ajans değişince siteyi taşımak, bu üçü sizdeyse mümkündür. Ajansın hesabında kalan alan adı ve pano, sonra pazarlık konusu olur.
Süre de kapsama bağlıdır. Kısa tanıtım sitesi, çok sayfalı kurumsal site ve ödeme veya üye alanı olan iş aynı takvime sığmaz. İçerik sizde gecikirse ajansın verdiği hafta anlamını yitirir. Metin ve görselin hangi tarihte hazır olacağını baştan yazın. Yayından sonraki kısa bir pencerede mevcut hataların ücretsiz düzeltilmesi olağandır. Yeni sayfa veya yeni işlev ek iştir. Ek işin birim ücretini baştan sorun ve teklife yazdırın.
Bütçe kısılırken ne kesilir
İlk yayında her şeyi istemek toplamı şişirir. Kesilecek yer, müşterinin karar verdiği sayfalar değildir.
Metnin ilk taslağını siz yazın. Hizmeti, müşterinin sorduğu soruları ve teslim koşullarını en iyi işletme bilir. Ajans bunu düzeltip site diline çevirir. Ham metin, sıfırdan yazdırmaktan daha ucuzdur. Tasarrufun tutarı ajansın yazım tarifesine bağlıdır; teklifte “metin sizde / metin bizde” iki seçenek olarak isteyin.
Yayını parçalayın. Önce Türkçe sayfalar ve iletişim. İkinci dil, blog veya geniş katalog sonra gelsin. Ürün listesi varsa çok satanlarla açın, kalanını haftalara yayın. Site eksik görünmez; büyür.
Görselde öncelik koyun. Karar verilen ürün veya mekân için düzgün çekim, kalanı için dükkânda düz fonda net fotoğraf çoğu KOBİ’ye yeter. Video ilk aylara ertelenebilir.
Standart sayfaları sade tutun. KVKK ve çerez metinleri hukuki metindir; işletmenize uygun metni bir hukukçuyla netleştirin, ajansa “bir şeyler yazın” demeyin. Bütçeyi anasayfaya ve teklif veya arama getiren hizmet sayfalarına ayırın. Diğer sayfalar temiz, hızlı ve telefonda okunur olsun.
Karar vericiyi teke indirin. Üç ortağın ayrı turda ayrı not göndermesi tasarım saatini uzatır. Tek e-posta, tek tur.
SSS
En ucuz teklifi seçmek neden riskli? Düşük toplam, çoğu zaman tasarım, metin, hız, bakım veya sahiplik satırının dışarıda kalmasıdır. Aynı sayfa listesi, aynı dil, aynı form ve aynı ilk yıl bakımıyla üç teklif isteyin. Ancak o zaman ucuz olan gerçekten ucuzdur.
Saat ücreti teklifte yoksa ne olur? Ek sayfa, ek revizyon ve yeni bağlantı sonra konuşulur ve pazarlık uzar. Tasarım ve yazılım için birim ücreti baştan yazdırın. Güncel rakamı o ajansın teklifinden alın; piyasada tek bir saat bedeli yoktur.
Bakım anlaşması olmadan site durur mu? Bir süre açılır. Eklenti, form ve sertifika güncellenmezse hata ve güvenlik uyarısı birikir. Bakımın yedek, güncelleme ve küçük düzeltmeden hangisini kapsadığını yazılı alın. Yıllık bedeli ajansın kendi teklifinden doğrulayın.
İkinci dil bütçeyi nasıl etkiler? Çeviri kadar her dilde sayfa düzeni ve başlık kontrolü de iştir. Artış, sayfa sayısına ve metnin insan eliyle çevrilip çevrilmediğine bağlıdır. Oranı tahmin etmek yerine, aynı teklifin tek dilli ve iki dilli iki halini isteyin.
